Leren van elkaar: hoe betrek je patiënten betekenisvol bij kennisontwikkeling in huisartsenzorg?

Mensen die leven met een aandoening, beperking of zorgvraag weten uit eigen ervaring wat goede zorg betekent. Zij weten wat helpt, waar ze tegenaan lopen en wat voor hen echt belangrijk is. Die ervaringen zijn waardevol. Toch worden patiënten nog niet altijd vanaf het begin betrokken bij onderzoek, richtlijnen en andere vormen van kennisontwikkeling.

Daarom onderzoeken Patiëntenfederatie Nederland, het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) en de Academische Werkplaatsen Huisartsenzorg samen hoe patiënten een grotere en meer structurele rol kunnen krijgen in kennisontwikkeling binnen de huisartsenzorg.

Ervaringskennis maakt kennis beter

Goede kennisontwikkeling vraagt om verschillende perspectieven. Onderzoekers brengen wetenschappelijke kennis in, zorgverleners hun praktijkervaring en patiënten hun ervaringen met leven, zorg en gezondheid. Juist die ervaringskennis kan helpen om onderzoek, richtlijnen en andere kennis beter te laten aansluiten bij wat mensen nodig hebben. Bijvoorbeeld bij het kiezen van onderzoeksvragen of het bepalen van welke uitkomsten voor patiënten echt van belang zijn.

Wat leren we tot nu toe?

Tijdens een eerste co-creatiesessie gingen patiënten, patiëntvertegenwoordigers, onderzoekers en zorgprofessionals met elkaar in gesprek over de vraag wat nodig is om patiënten goed te betrekken bij kennisontwikkeling. Samengevat zijn dit de belangrijkste punten:

• vroegtijdig betrekken, zodat inbreng echt invloed kan hebben;
• voldoende tijd en ruimte om tijdens het gehele traject mee te denken;
• ervaringskennis inzetten als waardevolle expertise;
• duidelijke afspraken over tijd, middelen, scholing, ondersteuning, veiligheid en passende waardering.
• samenwerken op basis van gelijkwaardigheid.

Samen verder leren

De komende periode gaan we verder in gesprek met patiënten, burgers, patiëntvertegenwoordigers, onderzoekers en zorgprofessionals. Zo verdiepen we de inzichten die tot nu toe zijn opgehaald. Door ervaringen, kennis en perspectieven samen te brengen, leren we wat nodig is om patiëntenparticipatie een vanzelfsprekende plek te geven binnen kennisontwikkeling in de huisartsenzorg. De lessen uit dit traject vertalen we naar praktische handvatten voor organisaties die patiënten beter en structureler willen betrekken bij kennisontwikkeling in de huisartsenzorg.

Voor Patiëntenfederatie Nederland is dit een mooi voorbeeld dat aansluit bij de visie op betekenisvolle patiëntenparticipatie. Niet meedenken als alles al vaststaat, maar betrokken zijn op momenten waarop inbreng echt verschil kan maken.